Bình tích áp là thiết bị thường được sử dụng trong các hệ thống cấp nước, tăng áp và một số hệ thống kỹ thuật có sử dụng máy bơm. Thiết bị này có nhiệm vụ tích trữ một lượng nước dưới áp suất nhất định, hỗ trợ duy trì áp lực và giảm số lần máy bơm phải khởi động trong một số điều kiện vận hành.
Trên thị trường có nhiều loại bình với dung tích khác nhau. Tại bomvnpy.com hiện có các dòng bình tích áp Varem với dung tích từ 50L đến 1000L, phù hợp để lựa chọn theo quy mô và yêu cầu của từng hệ thống.
Bình tích áp hoạt động như thế nào?
Bình tích áp thường có khoang chứa nước và khoang chứa khí được ngăn cách bởi màng cao su hoặc cấu tạo tương ứng tùy loại bình.
Khi máy bơm hoạt động, nước được đưa vào bình và làm thay đổi trạng thái của phần khí bên trong. Khi có nhu cầu sử dụng nước, lượng nước đã được tích trữ có thể được đẩy trở lại hệ thống nhờ áp suất trong bình.
Nhờ đó, hệ thống có thể hạn chế việc máy bơm phải khởi động liên tục đối với những nhu cầu sử dụng nước nhỏ.
Bình tích áp có chứa nước liên tục không?
Bình tích áp không hoạt động giống một bồn chứa nước thông thường. Lượng nước bên trong thay đổi theo áp suất và điều kiện vận hành của hệ thống.
Khả năng tích trữ thực tế cũng không đơn giản bằng việc lấy toàn bộ dung tích danh nghĩa của bình làm lượng nước có thể sử dụng. Vì vậy, khi lựa chọn bình cần dựa trên điều kiện làm việc và thông số kỹ thuật thay vì chỉ nhìn vào dung tích.
Vai trò của bình tích áp trong hệ thống máy bơm
Bình tích áp có thể đảm nhiệm nhiều chức năng tùy vào hệ thống được thiết kế.
Hỗ trợ duy trì áp lực
Khi có nhu cầu sử dụng nước nhỏ, lượng nước trong bình có thể hỗ trợ hệ thống mà không nhất thiết phải khởi động máy bơm ngay lập tức.
Điều này giúp áp lực trong đường ống được duy trì ổn định hơn trong một số điều kiện vận hành.
Hạn chế số lần khởi động máy bơm
Nếu máy bơm phải liên tục khởi động mỗi khi có một lượng nước nhỏ được sử dụng, thiết bị sẽ phải thực hiện nhiều chu kỳ đóng/ngắt.
Bình tích áp tạo ra một vùng đệm giữa máy bơm và nhu cầu sử dụng nước, từ đó có thể giảm số lần khởi động trong những hệ thống phù hợp.
Hỗ trợ giảm dao động áp suất
Trong một số hệ thống, sự thay đổi lưu lượng đột ngột có thể khiến áp suất biến động. Bình tích áp có thể đóng vai trò như một phần tử đệm, hỗ trợ giảm những thay đổi áp suất trong quá trình vận hành.
Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào cấu hình hệ thống, dung tích bình và cách cài đặt thiết bị.
Bình tích áp được sử dụng ở đâu?
Bình tích áp có thể xuất hiện trong nhiều hệ thống khác nhau, không chỉ riêng hệ thống PCCC.
Hệ thống cấp nước
Trong hệ thống cấp nước tăng áp, bình tích áp thường được kết hợp với máy bơm và các thiết bị điều khiển để duy trì áp lực theo nhu cầu sử dụng.
Đây là một trong những ứng dụng phổ biến của bình tích áp.
Hệ thống tăng áp
Đối với hệ thống cần duy trì áp lực ổn định, bình tích áp có thể hỗ trợ máy bơm trong quá trình đóng/ngắt và đáp ứng những nhu cầu sử dụng nước nhỏ.
Dung tích bình cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm hệ thống thay vì sử dụng một kích thước cố định cho mọi công trình.
Hệ thống PCCC
Trong hệ thống PCCC, bình tích áp có thể được sử dụng kết hợp với các thiết bị khác tùy theo thiết kế cụ thể.
Bomvnpy.com hiện cung cấp đồng thời nhiều nhóm thiết bị như máy bơm chữa cháy VNPY, bơm Diesel, bơm điện liền trục, bơm điện rời trục, bơm bù áp, tủ điều khiển và bình tích áp.
Tuy nhiên, bình tích áp không nên được hiểu là thiết bị thay thế cho máy bơm chữa cháy chính. Chức năng của từng thiết bị cần được xác định theo cấu hình và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống.
Các dung tích bình tích áp phổ biến
Dung tích bình là một trong những thông số đầu tiên cần quan tâm khi lựa chọn.
Hiện danh mục trên bomvnpy.com có các bình tích áp Varem với nhiều mức dung tích như:
| Dung tích | Mục đích tham khảo |
|---|---|
| 50L | Hệ thống có nhu cầu tích áp nhỏ |
| 100L | Hệ thống cấp nước quy mô nhỏ |
| 200L | Hệ thống có nhu cầu sử dụng cao hơn |
| 300L | Hệ thống cần lượng tích trữ lớn hơn |
| 500L | Hệ thống quy mô tương đối lớn |
| 1000L | Hệ thống có nhu cầu tích áp cao |
Đây chỉ là cách phân nhóm tham khảo. Không nên lựa chọn bình chỉ dựa vào dung tích mà chưa xác định các thông số làm việc của hệ thống.
Cách lựa chọn bình tích áp phù hợp
Để chọn được bình phù hợp, cần xem xét nhiều yếu tố thay vì chỉ hỏi “cần bình bao nhiêu lít?”.
Xác định nhu cầu sử dụng nước
Trước tiên cần xác định lưu lượng và đặc điểm sử dụng nước của hệ thống.
Một hệ thống có nhu cầu sử dụng nước liên tục sẽ có yêu cầu khác với hệ thống chỉ sử dụng nước theo từng đợt nhỏ.
Xác định áp suất làm việc
Áp suất là thông số quan trọng khi lựa chọn bình tích áp.
Bình cần có khả năng đáp ứng điều kiện áp suất của hệ thống. Việc lựa chọn bình có áp suất làm việc không phù hợp có thể ảnh hưởng đến độ an toàn và tuổi thọ thiết bị.
Xác định dung tích
Sau khi có thông tin về nhu cầu sử dụng, áp suất và chế độ hoạt động của máy bơm, mới có cơ sở xác định dung tích bình.
Không nên mặc định bình 100L hay 500L sẽ phù hợp với mọi hệ thống có cùng công suất máy bơm.
Bình tích áp càng lớn có phải càng tốt?
Không nhất thiết.
Bình có dung tích lớn hơn không đồng nghĩa hệ thống sẽ luôn hoạt động hiệu quả hơn. Nếu lựa chọn không dựa trên nhu cầu thực tế, thiết bị có thể trở nên dư thừa hoặc không tối ưu về chi phí và không gian lắp đặt.
Ngược lại, bình quá nhỏ có thể không tạo được vùng đệm cần thiết, khiến máy bơm vẫn phải khởi động nhiều lần.
Vì vậy, dung tích nên được xác định dựa trên lưu lượng, áp suất, chu kỳ hoạt động và cấu hình cụ thể của hệ thống.
Những vấn đề cần kiểm tra khi sử dụng bình tích áp
Trong quá trình vận hành, bình tích áp cần được kiểm tra định kỳ.
Một số nội dung cần quan tâm gồm:
- Tình trạng vỏ bình.
- Áp suất làm việc.
- Tình trạng màng bình nếu là loại sử dụng màng cao su.
- Các đầu nối và vị trí kết nối.
- Tình trạng rò rỉ.
- Van và phụ kiện liên quan.
- Dấu hiệu ăn mòn hoặc hư hỏng bên ngoài.
- Tình trạng hoạt động của máy bơm kết nối với bình.
Nếu nhận thấy áp suất bất thường, bình hoạt động không ổn định hoặc xuất hiện dấu hiệu rò rỉ, cần kiểm tra nguyên nhân trước khi tiếp tục vận hành.
